Στάδια παιχνιδιού
Τα στάδια του θεραπευτικού παιχνιδιού
1. Συμμετέχουμε με το παιδί
Το πρώτο βήμα πριν ξεκινήσει η εξέλιξη του παιδιού προς την κοινωνικότητα, είναι να συμμετέχουμε στη δραστηριότητά του, αποκλειστικά με τους δικούς του όρους. Μπορεί να κάνουμε το ίδιο με αυτό κάνει κι εκείνο, όταν ακόμα δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου επαφή, ή τις στιγμές που δεν μας δίνει σημασία. Αλλά αν μας επιτρέπει να κάνουμε κάτι άλλο, οπωσδήποτε αυτό θα γίνει αυστηρά όπως το θέλει εκείνο.
2. Παιχνίδι και μάθηση με τους όρους του παιδιού
Όταν υπάρχει κάποια επαφή, θα προσπαθήσουμε να επεκτείνουμε το παιχνίδι. Πάλι παραμένουμε πιστοί σε ό,τι το παιδί διαλέγει να παίξει, αλλά μπορούμε να δώσουμε μια μικρή παραλλαγή ή να προσθέσουμε κάτι στην δραστηριότητα που κάνουμε. Έτσι το παιχνίδι μπορεί να πάρει μια εντελώς διαφορετική πορεία. Αν το παιδί το επιτρέπει αυτό και υιοθετεί αυτό που προσφέρουμε, τότε μπορούμε να νιώθουμε μεγάλη ευγνωμοσύνη γι αυτό το βήμα προς την αύξηση της κοινωνικότητας του.
Αυτή η φάση είναι σημαντική επειδή το παιδί ανακαλύπτει πως μαζί με άλλους ανθρώπους μπορεί να καταφέρει κάτι. Ή ακόμα ότι μαζί με έναν άλλον άνθρωπο το παιχνίδι γίνεται πιο ευχάριστο και διασκεδαστικό!
3. Παιχνίδι και μάθηση με αμοιβαιότητα
Σταδιακά το παιδί μαθαίνει να παίρνει και να δίνει, να μιμείται και να ανταποκρίνεται σε μας. Συνεχίζουμε να ακολουθούμε το παιδί στις δραστηριότητες που επιλέγει, αλλά υπάρχει άλλη ποιότητα αλληλεπίδρασης, λόγω της αμοιβαιότητας, που έχει αποκτήσει. Μπορεί να μας περιμένει για να κάνουμε κάτι μαζί, ή ίσως συνεργάζεται σε αυτό που κάνουμε. Θα υπάρχει κάποια συνεννόηση ή κάποιος συγχρονισμός ανάμεσά μας. Κοιτιόμαστε και λέμε: «Έτοιμος; Πάμε!»
Εδώ το παιδί πιθανόν χαίρεται τις ιδέες μας για καινούρο παιχνίδι κάποιες φορές.
Ζητάμε όλο περισότερο να χρησιμοποιεί αυτά που έμαθε.
Θα συνεχίζει γίνει πιο συνεργάσιμο και θα αντιληφθούμε ότι η σχέση μας γίνεται σταδιακά πιο ουσιαστική και ποιοτική.
4. Παιχνίδι και μάθηση με τους δικούς μας όρους
Το παιδί μας ακολουθεί και δέχεται τις προτάσεις μας. Αυτό είναι ένα μεγάλο βήμα. Στην αρχή θα κάνουμε εύκολα πράγματα για τα οποία το παιδί έχει κίνητρο, ώστε να χαίρεται που συνεργάζεται μαζί μας και φυσικά του δίνουμε μια πολύ ευχάριστη αντίδραση-επιβράβευση, για παράδειγμα δίνοντας του αυτό που θέλει πολύ. Θέλουμε να βιώνει ότι είναι πολύ ωραίο να ακολουθήσει κάποιον, επειδή τότε θα συμβεί κάτι ευχάριστο.
Να είμαστε χαλαροί και παιχνιδιάρικοι, όταν παίρνουμε τον έλεγχο. Πρέπει να φροντίσουμε να είμαστε ορατά παρόντες. Μπορεί το παιδί να διαμαρτύρεται. Είναι σημαντικό να παραμένουμε ήρεμοι και να επιμένουμε.
Σ’ αυτή τη φάση μπορούμε να μάθουμε περισσότερες εκπαιδευτικές δεξιότητες στο παιδί. Το προετοιμάζουμε για το σχολείο. Ταυτόχρονα μαθαίνει ότι ο κόσμος έχει να προσφέρει ακόμα πολλά!
Τα στάδια φυσικά δεν ξεχωρίζονται τόσο ξεκάθαρα όπως περιγράφονται. Συνήθως μέσα σε μια συνεδρία υπάρχουν στιγμές από μερικά στάδια. Ένα παιδί θα εμφανίσει σημάδια από το επόμενο στάδιο σταδιακά. Δοκιμάζουμε, αξιολογούμε και νιώθουμε ευγνωμοσύνη όταν αντιλαμβανόμαστε πως μπορούμε να προχωρήσουμε ένα βήμα παρακάτω! Ειδικά στην αρχή μιας καινούργιας φάσης, εύκολα πέφτει πίσω στην προηγούμενη. Μπορεί να μας δείξει για μερικές στιγμές και μόνο ότι απέκτησε περισσότερη κοινωνικότητα. Όταν για πρώτη φορά συνειδητοποιούμε πως η σχέση μας έγινε πιο αμοιβαία, είναι μεγάλη γιορτή. Δεν έχει σημασία αν το παιδί έχει λόγο ή όχι! Δεν υπάρχει άλλο κριτήριο εκτός από την εξέλιξη της κοινωνικότητάς του.
