Ο προφορικός λόγος

Όταν το αυτιστικό παιδί διψάει, θα πάρει ό,τι βρει μπροστά του για να πιει. Μπορεί να είναι το δικό μου μπουκαλάκι ή το ποτήρι της εθελόντριας. Αμέσως η μητέρα επεμβαίνει: «Όχι, αυτό δεν είναι το δικό σου νερό!»
Όταν το παιδί τσιρίζει και κάνει φασαρία, κάποιος θα φωνάξει: «Μην κάνεις φασαρία!»
Όταν έχει όρεξη για σοκολάτα και δε θέλει ο γονιός να του δώσει σοκολάτα για να φάει, θα ακούσει: «Όχι, δε θα φας σοκολάτα.»
Όταν το παιδί θέλει να βγει από το δωμάτιο παιχνιδιού πριν την ώρα του, πολλοί θα του πουν: «Δε θα βγεις ακόμα.»

Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε ότι τα περισσότερα αυτιστικά παιδιά σκέφτονται με οπτικό τρόπο. Αυτό σημαίνει ότι οι σκέψεις τους περιστρέφονται γύρω από εικόνες, δηλαδή κυριαρχούν στο μυαλό σε πολύ μεγάλο βαθμό. Αυτός ίσως να είναι ένας λόγος που ο προφορικός λόγος είναι μια δύσκολη υπόθεση για το παιδί. Επιπλέον έχει βάρος και το γεγονός που ο εγκέφαλός τους συνήθως δυσκολεύεται να παράγει αφηρημένες έννοιες, καθώς η γλώσσα είναι γεμάτη από αυτές.

Μπορούμε να εφαρμόσουμε αυτή η γνώση στα παραπάνω παραδείγματα.
Τί εικόνα δημιουργείται στο μυαλό μας, όταν ακούμε το εξής; «Όχι, αυτό δεν είναι δικό σου νερό!» Νερό φανταζόμαστε, έτσι δεν είναι; Το ‘όχι’ και το ‘δεν’ λείπουν από την εικόνα!
Αυτό ισχύει για όλα τα παραδείγματα.
«Μην κάνεις φασαρία!» μας προωθεί μια εικόνα φασαρίας.
Η φράση «Δε θα φας σοκολάτα.» μου ανοίγει την όρεξη για σοκολάτα!
Το ίδιο συμβαίνει με το «Δε θα βγεις ακόμα.». Αν το παιδί έχει στο μυαλό ότι θέλει να βγει από το δωμάτιο, καταλαβαίνει με αυτά τα λόγια ότι η πόρτα θα ανοίξει τώρα.

Ούτε λέξεις σαν 'σε λίγο' ή 'αύριο' δεν υλοποιούνται στην εικόνα του μυαλού. «Σε λίγο θα σου δώσω σοκολάτα» πάλι προφέρει μόνο μια εικόνα: το παιδί παίρνει σοκολάτα!
Σαφώς το αυτιστικό παιδί αναστατώνεται για το 'παραμικρό'. Μιλάμε πολύ μπερδεμένα στο παιδί! Πώς να μην συγχύζεται;

Είναι ανάγκη να μάθουμε να μιλάμε με συγκεκριμένο τρόπο, για να γινόμαστε κατανοητοί! Ας μετατρέψουμε λοιπόν τα παραδείγματα.
Το : «Όχι, αυτό δεν είναι δικό σου νερό!», μπορεί να γίνει: «Το μπλε μπουκάλι είναι το δικό σου νερό.»
«Μην κάνεις φασαρία!» μπορεί να γίνει: «Ήρεμα!» ή «Ησυχία.»
«Δε θα φας σοκολάτα.» γίνεται «Τώρα θα σου δώσω μπισκοτάκι (ή φαγητό)». Μπορεί και να πούμε ότι δε θα φάει τίποτα τώρα!
«Δε θα βγεις ακόμα» γίνεται «Είμαστε μέσα τώρα, θα παίξουμε κι άλλο».

Σκεφτείτε τον τρόπο που εξηγείτε πράγματα στο παιδί σας και παρατηρείτε τις αντιδράσεις του. Πρέπει να προσαρμοστούμε στο δικό του τρόπο σκέψης, αντί να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε το παιδί!