Άγχος και στρες

Σε πολλές περιπτώσεις η συμπεριφορά του παιδιού δημιουργείται από το άγχος και το στρες των γονιών ή των εκπαιδευτικών. Φοβούμενοι ότι το παιδί θα κάνει κάτι το ανεπιθύμητο, θα το κάνει αυτό σίγουρα. Είναι πολύ δύσκολο για το παιδί να εισπράττει το άγχος από τους ανθρώπους γύρω του (εξαιτίας της δικής του συμπεριφοράς μάλιστα!), επειδή το αυτιστικό παιδί είναι υπερβολικά ευαίσθητο για τη διάθεση των ανθρώπων. Όταν παθαίνει σύγχυση σε μια κατάσταση, χρειάζεται εκτόνωση. Αν προσπαθούμε να ηρεμήσουμε το παιδί, ή αν είμαστε αγχωμένοι, βάζουμε λάδι στη φωτιά και χειροτερεύουμε την κατάσταση τόσο για το παιδί όσο και για μας. Δεν μπορούμε να περιμένουμε το παιδί να αλλάξει, αν δεν κάνουν οι ενήλικοι πρώτα σοβαρές προσπάθειες να είναι πιο δεκτικοί και ήρεμοι.

Ο θυμός του αυτιστικού παιδιού είναι συνήθως on-off. Με άλλα λόγια μπορεί να είναι πάρα πολύ θυμωμένο για κάτι (ανούσια στα δικά μας μάτια, όμως πολύ σημαντικό στα δικά του!), αλλά ξαφνικά του περνάει ο θυμός και συμπεριφέρεται σαν να μην έχει συμβεί τίποτα. Μπορεί τότε να ζητήσει αγκαλιά και χάρες από μας, ενώ εμείς ακόμα είμαστε πολύ φορτωμένοι από την ένταση και τα αρνητικά συναισθήματα και δεν μπορούμε τόσο εύκολα να ξεπεράσουμε αυτό που έχει προηγηθεί! Αφού το ξέρουμε αυτό, μπορούμε να δώσουμε λιγότερη σημασία στην έκρηξη και απλά να περιμένουμε να του περάσει.

Είναι απόλυτα δικαιολογημένο βέβαια οι γονείς να θέλουν το παιδί τους να συμπεριφέρεται όπως το ζητάνε εκείνοι. Νιώθουν ένα δυνατό αίσθημα απόρριψης όταν το παιδί δεν τους υπολογίζει, όταν κάνει ο, τι θέλει και προκαλεί την υπομονή τους. Οι γονείς έχουν ανάγκη να επιμένουν σ’ αυτό που θεωρούν σωστά. Έχουν ανάγκη επίσης ο έξω κόσμος να τους βλέπει με καλό μάτι.
Πρέπει να καταλάβουν όμως ότι δεν αλλάζει το παιδί επειδή το θέλουν τόσο πολύ. Δεν αλλάζει με τιμωρία και κηρύγματα, γιατί πρώτα από όλα δεν καταλαβαίνει τί έκανε λάθος και δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Τα πράγματα βελτιώνονται πιο εύκολα όταν του δείχνουν αποδοχή και δεν προσπαθούν να το αλλάξουν.
Αυτό δε σημαίνει ότι δε θα βάλουμε όρια!! Φυσικά πρέπει να μάθει ορισμένες σωστές συμπεριφορές και όταν επιμένουμε και κάνουμε την ίδια ρουτίνα καθημερινά, τότε θα τη μάθει γρήγορα.

Παρατηρώ, πώς το αυτιστικό παιδί αντιδρά με μαθηματική ακρίβεια στα δικά μας συναισθήματα. Όταν μια εθελόντρια παίζει για πρώτη φορά με ένα παιδί και νιώθει άγχος, πολλές φορές το παιδί θέλει να βγει από το δωμάτιο μέσα σε πέντε λεπτά ή εκνευρίζεται σύντομα. Όταν την εξηγώ μερικά πράγματα και μπαίνει ξανά, αμέσως η κατάσταση αλλάζει και το παιδί την δέχεται με χαρά.

Όταν έχουμε άγχος, αρνητικές σκέψεις, κατάθλιψη, κ.λ.π. η φωνή και η στάση μας αντανακλούν πεντακάθαρα τι συμβαίνει με μας. Αλλιώς είναι μια χαρούμενη φωνή, αλλιώς είναι τα μάτια μας, αλλιώς οι κινήσεις μας και ο τρόπος που πιάνουμε το παιδί. Δεν ξεφεύγει τίποτα από το (αυτιστικό) παιδί.
Αν θέλουμε να μειώσουμε ανεπιθύμητες συμπεριφορές, θα πρέπει να προβλέψουμε τις καταστάσεις που τις προκαλούν. Ταυτόχρονα πρέπει να εξετάζουμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας γύρω από το παιδί και τη συμπεριφορά του και να φροντίσουμε να είμαστε γεμάτοι εμπιστοσύνη και αισιοδοξία. Τότε θα μπορούμε να παράγουμε πρακτικές και αποτελεσματικές λύσεις για κάθε πρόβλημα. Τα παιδιά θέλουν χαρούμενους ανθρώπους γύρω τους!

Ας κάνουμε μερικές ασκήσεις, που μπορεί να βοηθήσουν στο να αισθανόμαστε πιο ήρεμοι.

♥ Πρώτη άσκηση:

Πώς να παραμένω ήρεμος, όταν το παιδί μου κάνει ......
Κλείστε τα μάτια και φέρνετε την κατάσταση στο μυαλό με κάθε λεπτομέρεια. Καθώς οραματίζεται την σκηνή, σταδιακά χαλαρώνετε τους μυς του σώματός σας. Με καθημερινή εξάσκηση, 10 λεπτά κάθε φορά τουλάχιστον, θα καταφέρετε πολύ!

♥ Δεύτερη άσκηση:
Τραβήξετε βίντεο τη δύσκολη κατάσταση και κοιτάξτε την μερικές φορές. Παρατηρήστε την αντίδρασή και τη στάση σας. Τί βλέπει το παιδί; Μπορείτε να αλλάξετε ώστε να εκπέμπετε περισσότερη ηρεμία και αποδοχή; Δοκιμάστε αυτή την διαφορετική αντίδραση την επόμενη φορά.